Jos Loijens, Brandweer Zuid-Limburg:

“Twintig jaar geleden had ik hard gelachen als ik zou moeten uitrukken voor een fietsbrand”

Veel mensen denken te gemakkelijk over de gevaren van een (woning)brand: ‘Dat overkomt mij niet’. Toch krijgt de brandweer jaarlijks duizenden meldingen van een brand in een woning. Vaak is er alleen materiële schade, maar helaas vallen er ook gewonden en dodelijke slachtoffers.

Doordat de maatschappij verandert, ontstaan ook nieuwe gevaren waardoor brand kan ontstaan. Nederland vergrijst, mensen blijven langer thuis wonen. Ouderen zijn een kwetsbare doelgroep, ze zijn vaker slachtoffer van een brand dan de rest van de bevolking. Senioren zijn vaak minder alert, vergeten eerder het gas uit te draaien of reageren niet adequaat als de vlam in de pan slaat. Ook kunnen zij zich minder snel in veiligheid brengen als er brand uitbreekt. Een andere ontwikkeling is die van elektrische apparaten, waarbij de elektrische fiets het meest in het oog springt. “Had me twintig jaar geleden gezegd dat ik moest uitrukken voor een fietsbrand, dan had ik hard gelachen, maar tegenwoordig kijken we er niet meer van op. Dat geldt ook voor laptops, hoverboards en elektrische steps. Boosdoener is de accu die vlam kan vatten. Het meeste komt dit voor tijdens het opladen, waarbij de accu te warm wordt. Doe dit daarom niet ’s nachts maar overdag en houd een oogje in het zeil. Haal de stekker uit het stopcontact als de accu opgeladen is”, aldus Jos Loijens, Specialist Brandpreventie Risicomanagement/Officier van Dienst district Maastricht bij de Brandweer Zuid-Limburg. “Hetzelfde kan ik zeggen over mobiele telefoons. Laad ze overdag op en niet ’s nachts. Gebruik alleen de originele oplader.”

Schoorsteenbrand op 1 Op nummer 1 van brandoorzaken staat het stoken van haardvuur. Meestal gaat het om een schoorsteenbrand. Bij 38% van de woningbranden ligt hier de oorzaak. 1 op de 8 branden (13%) ontstaat door een technisch defect in een apparaat. Het meeste gebeurt dit bij de wasdroger. Het advies is om het filter na ieder gebruik stofvrij te maken. Met 12% is de keukenbrand de derde risicobron. Verklein de kans op een keukenbrand door zoveel mogelijk bij de pan te blijven tijdens het koken, of gebruik een (kook)wekker zodat je de pan op het vuur niet vergeet. Houd hittebronnen zoals de kookplaat vrij van brandbare materialen. Vlam in de pan? Zet de warmtebron en de afzuigkap uit. Dek de pan af met de deksel (leg deze altijd klaar als je aan het koken bent). Houd hittebronnen zoals de kookplaat vrij van brandbare materialen.

“Je bewust zijn van de gevaren is de eerste stap” zegt Jos Loijens

Rookmelders redden levens Vanaf 1 juli 2022 is het verplicht om in iedere woning in Nederland rookmelders op te hangen. Deze verplichting bestaat al langer voor nieuwbouwhuizen, maar de regelgeving gaat ook voor bestaande bouw gelden. Alle bouwlagen van een woning dienen te zijn voorzien van een rookmelder. Daarnaast moeten ook besloten ruimtes waar een vluchtroute doorheen loopt, zijn voorzien van een rookmelder. Het invoeren van deze nieuwe regel heeft als doel het redden van levens. Een brand ontwikkelt zich razendsnel. De meeste slachtoffers vallen niet door de brand, maar door de giftige rook. Binnen vier minuten kan er al een levensgevaarlijke situatie ontstaan. Vroege ontdekking van brand door een rookmelder is letterlijk van levensbelang. Het beste is om een rookmelder op de gangen te plaatsen, maar ook in elke slaapkamer een rookmelder. Ook in ruimten waar eenvoudig brand kan ontstaan is het verstandig een rookmelder te plaatsen. Denk aan de bijkeuken of een werkkamer vol apparatuur. Als er brand is uitgebroken heb je maar korte tijd om je in veiligheid te brengen. Bedenk van tevoren een vluchtroute en zorg dat deze altijd vrij is van obstakels.

Preventie De afgelopen jaren zet de brandweer veel in op preventie, onder andere in samenwerking met woningcorporaties. Hiervoor maakt de brandweer in Zuid-Limburg onder andere gebruik van een zeecontainer die omgebouwd is tot huiskamer. Je waant je in een escaperoom, het verschil is dat je hier de vijftien gebreken moet ontdekken die een brand kunnen veroorzaken. “Je bewust zijn van de gevaren is de eerste stap”, zegt Jos Loijens. Brandveiligheid bij Maasvallei betekent enerzijds preventie en voorlichting, anderzijds het zorgdragen voor (brand)veilige woningen. De woningcorporatie werkt hiervoor onder andere nauw samen met de brandweer Zuid-Limburg. Bij renovatie en nieuwbouw worden de regels van het Bouwbesluit nauwgezet opgevolgd. Het bouwbesluit vanuit de overheid bevat voorschriften voor (brand)veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieu. Alle bouwwerken moeten aan die voorschriften voldoen. Ook bij het onderhoud van de woningen wordt er altijd gekeken naar brandveiligheid. Hetzelfde geldt voor de medewerkers van de buitendienst. Als tijdens toezicht blijkt dat vluchtwegen versperd zijn, bijvoorbeeld door fietsen, oud papier of vuilniszakken worden de bewoners daar meteen op geattendeerd.